Thế nào là một nền Kinh Tế Chỉ Huy? (P1)

0
442
Nền kinh tế chỉ huy - command economy
Nền kinh tế chỉ huy – command economy

Nền kinh tế chỉ huy – command economy là nơi chính phủ sở hữu tất cả các nguồn lực, định giá và kiểm soát các doanh nghiệp phải kiếm về bao nhiêu và làm gì – tất cả, về mặt lý thuyết, để tối đa hóa phúc lợi của người dân.

Hiểu về nền kinh tế chỉ huy

Như tên gọi đã nói rõ, trong một nền kinh tế chỉ huy (hay còn gọi là “nền kinh tế kế hoạch – planned economy”), chính phủ sẽ lên kế hoạch, để ra lệnh và kiểm soát các ngành nghề. Chính phủ cũng điều tiết thu nhập của người dân. Bạn không thể đầu tư tiền của mình, vì chính phủ sở hữu hầu hết mọi thứ, bao gồm cả đất đai.

Xem thêm:

Chính sách này làm giảm sự cạnh tranh trong nước, thông thường sẽ dẫn đến tình trạng thiếu thốn vật chất. Về lý thuyết, mục tiêu chính của chính phủ không phải là tạo ra lợi nhuận. Thay vào đó, kế hoạch trên hướng tới mục đích chăm sóc cho công dân trong nước, khi đáp ứng những nhu cầu như nhà ở, dịch vụ giáo dục và chăm sóc sức khỏe miễn phí hoặc trợ cấp.

  • Ví Dụ

Khác với Mỹ, một đất nước có nền kinh tế thị trường, Triều Tiên áp dụng nền kinh tế chỉ huy. Chính phủ cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế và giáo dục miễn phí, và trợ cấp nhà ở cho công dân. Tuy nhiên, Liên Hợp Quốc nhận thấy chất lượng của các dịch vụ này còn nhiều bất cập. Chính phủ nước này đã đầu tư một số tiền đáng kể vào các chương trình vũ khí hạt nhân, vì thế bỏ qua phúc lợi xã hội.

Trên thực tế, chính phủ Triều Tiên đã cố tình bỏ đói người dân để duy trì sự kiểm soát. Đáp lại, người dân đã thiết lập những thị trường tư nhân không chính thức để có thể tồn tại. Trong quá khứ, chính phủ Triều Tiên đã đàn áp mạnh tay những thị trường tư nhân này. Khó khăn kinh tế đi đôi với đàn áp chính trị cực độ và vi phạm nhân quyền ở Triều Tiên, giống như trong lịch sử hầu như ở tất cả các quốc gia có nền kinh tế chỉ huy khác.

  • Ý chính

Nếu ví nền kinh tế chỉ huy như một màn múa rối, thì chính phủ sẽ là nghệ nhân múa rối trong màn kịch đó…

Trong một nền kinh tế chỉ huy, chính phủ đưa ra tất cả các quyết định kinh tế quan trọng. Chính phủ kiểm soát tất cả các phương tiện sản xuất, chẳng hạn như nguyên liệu thô, tiền bạc, đất đai và các ngành công nghiệp trong một quốc gia. Chính phủ nắm giữ các sợi dây; và người dân bị buộc chặt vào đó.

  • Các đặc điểm của nền kinh tế chỉ huy là gì?
  • Ưu điểm của nền kinh tế chỉ huy là gì?
  • Nhược điểm của nền kinh tế chỉ huy là gì?
  • Nền kinh tế chỉ huy so với nền kinh tế thị trường tự do
  • Những quốc gia nào có nền kinh tế chỉ huy?
  • Nền kinh tế chỉ huy là chủ nghĩa xã hội hay chủ nghĩa cộng sản?
  • Lịch sử của nền kinh tế chỉ huy?

Đặc điểm của nền kinh tế chỉ huy là gì?

Nền kinh tế chỉ huy có một số yếu tố điển hình: kế hoạch kinh tế tập trung, quyền sở hữu của chính phủ đối với tư liệu sản xuất, và bình đẳng xã hội (được cho là vậy) ​​là những đặc điểm cơ bản của nền kinh tế chỉ huy. Dựa trên kế hoạch tập trung, chính phủ phân bổ các nguồn lực vật chất cho các doanh nghiệp và giao cho họ các mục tiêu tuyển dụng và sản xuất.

Nhưng kế hoạch trung tâm có thể không phải lúc nào cũng phản ánh những gì người dân muốn. Ngoài ra, người dân chỉ được phép sở hữu một số tài sản cá nhân, chẳng hạn như quần áo và đồ gia dụng nhỏ. Thu nhập, công việc và chế độ ăn uống (trong một số trường hợp cực đoan) thường do chính phủ kiểm soát. Mặc dù theo bề ngoài, phúc lợi của người dân là mục tiêu cuối cùng của chính phủ, nhưng mục tiêu này thường không đạt được.

Ưu điểm của nền kinh tế chỉ huy là gì?

Các quốc gia như Nga và Trung Quốc đã từng có nền kinh tế chỉ huy tại vì một số lý do khác nhau.

  • Chính phủ thường cố gắng phân phối lại của cải

Bất bình đẳng thu nhập có thể gây ra sự bất bình trong xã hội. Các nền kinh tế chỉ huy – về lý thuyết – thường hướng tới việc phân phối lại của cải một cách bình đẳng hơn.

  • Sản lượng có thể được tăng lên nhanh chóng

Về lý thuyết, chính phủ có thể sử dụng tất cả nguồn lực để cung cấp cho người dân hầu hết các nhu cầu cần thiết, một cách nhanh chóng trong những trường hợp khẩn cấp như thiên tai hoặc chiến tranh.

  • Giá cả thấp hơn

Chính phủ quyết định giá cả trong nền kinh tế chỉ huy. Giá không bị ảnh hưởng bởi nhu cầu, cung hoặc bất kỳ yếu tố nào khác. Về lý thuyết, chính phủ không tìm kiếm lợi nhuận, vì vậy, mọi thứ thường sẽ có giá cả phải chăng – mặc dù kết quả thường là hàng hóa chất lượng thấp (ví dụ như hàng hóa thời kỳ Đông Đức) và tình trạng thiếu hụt kéo dài (với hàng dài những người thất nghiệp chờ được cứu trợ).

  • Tỷ lệ người có việc làm cao

Chính phủ có thể cung cấp việc làm cho mọi công dân khi kiểm soát tất cả các doanh nghiệp. Vì vậy, về lý thuyết, mức thất nghiệp có thể gần bằng 0, ngay cả khi nhiều việc làm không tạo ra giá trị kinh tế. Kế hoạch trung tâm của chính phủ thường có mục tiêu thất nghiệp thấp.

Nhatkytraders

Đánh giá bài viết

/ 5. Lượt đánh giá:

Theo dõi
Thông báo của
guest

0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận